Kính thưa quý thầy cô giáo cùng toàn thể các bạn học sinh thân mến!

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh – vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc Việt Nam – luôn đề cao tinh thần học tập và ý thức tự học. Người từng căn dặn: “Đường đời là cái thang không có nấc chót, việc học là quyển vở không có trang cuối cùng” và “Thế giới tiến bộ không ngừng, ai không học là lùi”.
 

Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nêu cao tinh thần tự học, học tập suốt đời và vận dụng tri thức vào thực tiễn

Lời dạy của Bác nhắc nhở mỗi chúng ta rằng học tập là một hành trình không có điểm dừng. Từ bao đời nay, hiếu học và ham học hỏi đã trở thành truyền thống quý báu của dân tộc Việt Nam. Trong thời đại công nghệ số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, việc chủ động học tập, rèn luyện kỹ năng và cập nhật tri thức càng trở nên cần thiết đối với mỗi người.

Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 với chủ đề “Thực học, thực hành, làm chủ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để xây dựng xã hội học tập”, hôm nay, thư viện Trường THCS Ngọc Hà trân trọng giới thiệu tới quý thầy cô giáo và các bạn học sinh cuốn sách “Kể chuyện gương hiếu học” – một cuốn sách ý nghĩa, giúp chúng ta hiểu thêm về những tấm gương vượt khó, ham học hỏi và không ngừng vươn lên trên con đường chinh phục tri thức.
 

“Kể chuyện gương hiếu học” – cuốn sách giới thiệu những tấm gương tiêu biểu,
khơi dậy niềm say mê học tập và khát vọng chinh phục tri thức

Cuốn sách do Phương Thùy và Hoàng Trang biên soạn, Nhà xuất bản Văn học ấn hành, gồm 199 trang, khổ sách 13 x 21 cm. Với 41 câu chuyện được tuyển chọn, cuốn sách đưa người đọc đến với những tấm gương hiếu học tiêu biểu của Việt Nam và thế giới như Nguyễn Hiền, Lê Quý Đôn, Lê Thánh Tông, Lương Thế Vinh, Cao Bá Quát; Khổng Tử, Lý Bạch, Cát Hồng; cùng những danh nhân nổi tiếng thế giới như Lenin, Marie Curie, Einstein, Tagore, Darwin, Andersen…

Mỗi câu chuyện là một hành trình khám phá nghị lực, tài năng và niềm say mê học hỏi của những con người đã vượt qua khó khăn, thử thách để đạt được thành tựu đáng tự hào. Qua đó, cuốn sách gửi gắm một thông điệp sâu sắc: Tri thức không tự nhiên mà có, thành công không đến từ sự may mắn, mà được vun đắp bằng tinh thần ham học hỏi, sự kiên trì và nỗ lực bền bỉ mỗi ngày.

Trong số những tấm gương ấy, câu chuyện về Trạng nguyên Lương Thế Vinh để lại nhiều ấn tượng sâu sắc.
 

Trạng nguyên Lương Thế Vinh – người nổi tiếng thông minh, uyên bác,
có nhiều đóng góp cho văn học và toán học nước nhà

Lương Thế Vinh sinh năm 1442, quê ở làng Cao Hương, huyện Thiên Bản, nay thuộc tỉnh Ninh Bình. Ngay từ nhỏ, ông đã nổi tiếng thông minh, ham học và có tài ứng đối. Không chỉ học giỏi, cậu bé Vinh còn rất nhanh trí, thường khiến mọi người khâm phục bởi cách suy nghĩ linh hoạt và những câu trả lời thông minh.

Năm 1463, Lương Thế Vinh đỗ Trạng nguyên dưới triều vua Lê Thánh Tông. Với tài năng và kiến thức uyên bác, ông được nhà vua trọng dụng, giao nhiều trọng trách, trong đó có việc soạn thảo văn thư và tham gia các hoạt động bang giao với nhà Minh.

Điều đáng quý ở Lương Thế Vinh là ông không chỉ say mê văn chương, sách vở mà còn quan tâm đến những vấn đề thiết thực trong cuộc sống, đặc biệt là toán học. Sinh ra và lớn lên ở vùng quê, ông thấu hiểu nỗi vất vả của người nông dân trong việc cày cấy, đo đạc ruộng đất. Từ mong muốn giúp ích cho nhân dân, ông đã nghiên cứu, tìm tòi và biên soạn cuốn Đại thành toán pháp, trình bày nhiều kiến thức toán học như phép tính, cách tính diện tích, phân số và các phương pháp tính toán khác.

Đặc biệt, ông còn sử dụng thơ Nôm để diễn đạt, tóm tắt các quy tắc tính toán, giúp người học dễ hiểu, dễ nhớ và dễ vận dụng. Những đóng góp ấy khiến nhân dân yêu mến gọi ông bằng cái tên gần gũi: Trạng Lường. Tên gọi ấy không chỉ thể hiện sự kính trọng đối với tài năng của ông mà còn cho thấy tri thức sẽ càng có ý nghĩa khi được vận dụng để giải quyết những vấn đề của cuộc sống.

Tài năng và sự thông minh của Lương Thế Vinh còn được lưu truyền qua nhiều câu chuyện dân gian, trong đó có chuyện “cân voi”. Tương truyền, khi được yêu cầu cân một con voi lớn, ông đã nghĩ ra cách đưa voi lên thuyền, đánh dấu mực nước rồi dắt voi xuống. Sau đó, ông cho đá vào thuyền đến đúng vạch đã đánh dấu, rồi cân số đá ấy để xác định trọng lượng của con voi.
 

Trạng nguyên Lương Thế Vinh và câu chuyện “Cân voi”  minh chứng cho tư duy sáng tạo,
khả năng suy luận logic và vận dụng kiến thức vào thực tiễn
 

Cách giải quyết tưởng chừng đơn giản nhưng thể hiện tư duy khoa học, khả năng quan sát và óc sáng tạo đáng khâm phục. Thay vì lúng túng trước một bài toán khó, ông đã biết tìm cách chuyển vấn đề phức tạp thành những bước thực hiện cụ thể, dễ hiểu.

Câu chuyện về Trạng nguyên Lương Thế Vinh không chỉ giúp chúng ta thêm tự hào về truyền thống hiếu học của dân tộc mà còn gợi ra một bài học gần gũi: học tập không đơn thuần là ghi nhớ kiến thức trong sách vở, mà còn là biết suy nghĩ, tìm tòi, vận dụng những điều đã học vào thực tiễn. Đó cũng chính là tinh thần thực học, thực hành mà mỗi học sinh cần rèn luyện trong thời đại ngày nay.

Kính thưa quý thầy cô giáo cùng các bạn học sinh thân mến!

Mỗi tấm gương hiếu học trong cuốn sách “Kể chuyện gương hiếu học” đều mang đến cho chúng ta những bài học quý giá về nghị lực, ý chí và khát vọng vươn lên. Những danh nhân ấy đã cho thấy rằng hoàn cảnh không quyết định tất cả; điều quan trọng là mỗi người có đủ quyết tâm để vượt qua khó khăn, kiên trì theo đuổi mục tiêu và không ngừng hoàn thiện bản thân hay không.
 

“Kể chuyện gương hiếu học” – mỗi tấm gương là một bài học quý về nghị lực,
sự kiên trì và tinh thần không ngừng học hỏi

Đối với học sinh chúng ta, học tập suốt đời có thể bắt đầu từ những việc rất giản dị: đọc thêm một cuốn sách, chủ động đặt câu hỏi khi chưa hiểu bài, kiên trì tìm lời giải cho một vấn đề khó, biết hợp tác với bạn bè và sử dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo một cách có trách nhiệm để hỗ trợ việc học. Khi biết kết hợp kiến thức trong sách với thực hành và trải nghiệm thực tế, chúng ta sẽ từng bước hình thành năng lực tự học, tư duy sáng tạo và khả năng thích ứng với những thay đổi của cuộc sống.

Cuốn sách “Kể chuyện gương hiếu học” chính là người bạn đồng hành bổ ích trên hành trình ấy, giúp mỗi chúng ta thêm yêu sách, trân trọng tri thức và nuôi dưỡng khát vọng học tập không ngừng.

Thư viện Trường THCS Ngọc Hà trân trọng kính mời quý thầy cô giáo và các bạn học sinh tìm đọc cuốn sách “Kể chuyện gương hiếu học” tại tủ sách Danh nhân của thư viện nhà trường. Hy vọng rằng sau mỗi trang sách, các bạn sẽ tìm thấy cho mình một tấm gương để noi theo, một bài học để suy ngẫm và một động lực để cố gắng mỗi ngày.

Kính chúc quý thầy cô giáo sức khỏe, hạnh phúc; chúc các bạn học sinh luôn chăm ngoan, học tốt, say mê đọc sách và không ngừng khám phá những chân trời tri thức mới.

Xin trân trọng cảm ơn và hẹn gặp lại quý thầy cô giáo cùng các bạn trong những buổi giới thiệu sách tiếp theo!