1. Bệnh do não mô cầu là gì?

Bệnh do não mô cầu là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, lây truyền qua đường hô hấp và có khả năng gây thành dịch. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, đặc biệt cần lưu ý ở trẻ em, thanh thiếu niên và những người có nguy cơ cao.

Bệnh có thể biểu hiện dưới nhiều thể lâm sàng như viêm màng não mủ, nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn, viêm khớp, viêm màng ngoài tim…, trong đó viêm màng não mủ và nhiễm khuẩn huyết là hai thể bệnh thường gặp và nguy hiểm nhất.

Theo các tài liệu y khoa, ngay cả khi được điều trị, tỷ lệ tử vong ở người mắc bệnh do não mô cầu vẫn có thể lên tới 10–15%. Khoảng 20% số người sống sót có thể gặp các di chứng lâu dài như suy giảm thính lực, tổn thương thần kinh hoặc những biến chứng nghiêm trọng khác.

Nguy cơ lây truyền có thể gia tăng tại những nơi tập trung đông người như trường học, ký túc xá, khu tập thể… Vì vậy, việc chủ động phòng bệnh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

2. Bệnh do não mô cầu lây truyền như thế nào?

Bệnh lây truyền từ người sang người, chủ yếu thông qua tiếp xúc gần với dịch tiết đường hô hấp, mũi, họng của người mắc bệnh hoặc người mang vi khuẩn nhưng không có triệu chứng.

Một số tình huống làm tăng nguy cơ lây nhiễm gồm:

• Tiếp xúc gần, thường xuyên hoặc kéo dài với người mắc bệnh.
• Tiếp xúc trực tiếp với nước bọt, dịch tiết mũi, họng của người mang vi khuẩn.
• Dùng chung các vật dụng cá nhân có thể tiếp xúc với nước bọt như cốc uống nước, chai nước, bàn chải đánh răng.

Bệnh có thể khởi phát với những biểu hiện tương tự các bệnh nhiễm khuẩn thông thường nhưng diễn biến rất nhanh, thậm chí đe dọa tính mạng chỉ trong vài giờ. Do đó, phát hiện sớm và điều trị kịp thời là yếu tố đặc biệt quan trọng.

3. Các dấu hiệu cảnh báo cần lưu ý

Người mắc bệnh do não mô cầu có thể xuất hiện một hoặc nhiều triệu chứng sau:

• Sốt cao, đau đầu dữ dội.
• Buồn nôn hoặc nôn.
• Cứng gáy, đau hoặc khó cúi cổ.
• Sợ ánh sáng, mệt mỏi bất thường.
• Lơ mơ, rối loạn ý thức hoặc co giật.
• Xuất hiện các chấm hoặc mảng xuất huyết dưới da, nhất là khi kèm sốt và tình trạng sức khỏe xấu đi nhanh chóng.
• Một số trường hợp có biểu hiện tay chân lạnh, thở nhanh, đau cơ hoặc đau khớp dữ dội.

Khuyến cáo quan trọng: Khi có các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh, đặc biệt là sốt kèm đau đầu dữ dội, cứng gáy, rối loạn ý thức hoặc ban xuất huyết, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám và điều trị. Không tự ý điều trị tại nhà, không chờ xuất hiện đầy đủ các triệu chứng mới đi khám.

4. Các biện pháp chủ động phòng bệnh

Để giảm nguy cơ mắc và lây truyền bệnh do não mô cầu, mỗi học sinh và gia đình cần thực hiện tốt những biện pháp sau:

• Đeo khẩu trang khi cần thiết: Sử dụng khẩu trang tại nơi đông người, trên phương tiện giao thông công cộng hoặc khi có biểu hiện ho, viêm đường hô hấp.
• Giữ vệ sinh cá nhân: Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch; che miệng, mũi khi ho hoặc hắt hơi; không dùng chung các vật dụng cá nhân có nguy cơ tiếp xúc với nước bọt.
• Giữ môi trường sống sạch sẽ, thông thoáng: Thường xuyên vệ sinh nhà ở, lớp học, nơi sinh hoạt; bảo đảm không gian thông thoáng và duy trì vệ sinh các bề mặt thường xuyên tiếp xúc.
• Hạn chế nguy cơ lây nhiễm: Tránh tiếp xúc gần với người nghi ngờ mắc bệnh; chủ động thông báo cho gia đình và giáo viên khi có biểu hiện sức khỏe bất thường.
• Chủ động tiêm vắc xin phòng bệnh: Tiêm vắc xin là một trong những biện pháp quan trọng giúp phòng bệnh do não mô cầu. Cha mẹ học sinh cần liên hệ các cơ sở tiêm chủng để được tư vấn loại vắc xin phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe và lịch tiêm theo hướng dẫn chuyên môn.
• Theo dõi sức khỏe và khám bệnh kịp thời: Chủ động theo dõi sức khỏe bản thân và gia đình, đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh.

5. Cùng nhà trường bảo vệ sức khỏe học sinh

Để bảo đảm môi trường học đường an toàn, Trường THCS Ngọc Hà đề nghị cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh và cha mẹ học sinh phối hợp thực hiện tốt các nội dung sau:

Đối với cha mẹ học sinh:

• Theo dõi sức khỏe của con hằng ngày; không cho con đến trường khi có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh và đưa con đi khám kịp thời.
• Hướng dẫn con thực hiện vệ sinh cá nhân, giữ gìn môi trường sống sạch sẽ.
• Chủ động tìm hiểu thông tin về tiêm chủng phòng bệnh và phối hợp với nhà trường trong công tác phòng, chống dịch bệnh.

Đối với học sinh:

• Thực hiện tốt việc vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên, không dùng chung chai nước, cốc uống nước và các vật dụng cá nhân.
• Giữ gìn vệ sinh lớp học, trường học và các khu vực sinh hoạt chung.
• Thông báo ngay với giáo viên hoặc cha mẹ khi bản thân hay bạn bè có những biểu hiện sức khỏe bất thường.

Đối với nhà trường:

• Duy trì vệ sinh lớp học, phòng chức năng, khu vực sinh hoạt chung; bảo đảm môi trường học tập thông thoáng, đủ nước sạch và xà phòng rửa tay.
• Tăng cường tuyên truyền, phổ biến kiến thức về dấu hiệu nhận biết và biện pháp phòng bệnh cho học sinh, giáo viên và cha mẹ học sinh.
• Khi phát hiện trường hợp nghi ngờ hoặc mắc bệnh, kịp thời phối hợp với cơ quan y tế địa phương để triển khai các biện pháp phòng, chống dịch theo hướng dẫn.
• Phối hợp với cơ quan y tế trong việc xác định, theo dõi và xử trí các trường hợp tiếp xúc gần với người bệnh. Việc sử dụng thuốc kháng sinh dự phòng phải thực hiện theo chỉ định của nhân viên y tế.

Chủ động phòng bệnh là trách nhiệm của mỗi cá nhân, gia đình và nhà trường. Trường THCS Ngọc Hà mong nhận được sự quan tâm, phối hợp của toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh và cha mẹ học sinh trong việc thực hiện các biện pháp phòng, chống bệnh do não mô cầu, góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh.

Mỗi học sinh khỏe mạnh – Mỗi gia đình an tâm – Mỗi ngày đến trường an toàn!